Weken in lauw water, drogen tussen vloeipapier
Een buurvrouw gaf me in december een schoenendoos die ze bij het opruimen van haar zolder had gevonden. Ik schat dat er zeshonderd zegels in zaten, bijna allemaal nog op een snipper envelop, sommige met een half kaartje eromheen. Half januari had ik een vrije avond en heb ik de doos op de keukentafel leeggekiept. Voordat er iets in het water gaat, sorteer ik droog. Alles op gekleurd papier gaat apart, vooral van rode, blauwe en donkergroene enveloppen, omdat die kleur in het water loslaat en in de zegels trekt. Zelfklevende zegels, te herkennen aan een gestanste golfrand in plaats van echte tandjes, leg ik ook opzij.
Het water is lauw. Ik heb het één keer met een keukenthermometer gemeten en houd sindsdien ongeveer dertig graden aan: warm genoeg om de gom te laten loslaten, niet zo warm dat de inkt gaat vlekken. In een soepbord gaan een stuk of twintig zegels tegelijk. Na een kwartier tot twintig minuten drijven de meeste vanzelf los van het papier. Een zegel die nog vastzit, krijgt tien minuten extra. Trekken doe ik niet meer, sinds ik bij het eerste bord een zegel uit de jaren vijftig te vroeg van zijn papier schoof en er een dunne plek in maakte die je tegen het licht duidelijk ziet.
Daarna gaan ze in een tweede bord met schoon water, om de laatste gom van de achterkant te spoelen. Dat stapje sloeg ik de eerste keer over, en toen ik de zegels met de beeldzijde naar beneden op keukenpapier legde, zaten er de volgende ochtend zeven aan het papier vastgeplakt. Nu spoel ik altijd, en na een kwartier op keukenpapier gaan ze tussen twee vellen vloeipapier, met een oud woordenboek erbovenop. Na een nacht zijn ze vlak en droog.
De gekleurde stapel heb ik een week later gedaan, per kleur in een eigen bord, met koud water en vaker ververst. Dat ging goed, op één rode envelop na: twee lichtblauwe zegels daarvan kregen toch een roze waas. Van de zelfklevende zegels liet na een uur ongeveer de helft los. De rest knip ik nu netjes uit met een randje papier van drie millimeter en bewaar ik zo.
Die eerste avond kwam ik tot honderdtachtig zegels. Wat ik heb opgeschreven voor de volgende doos: eerst droog sorteren op papierkleur, nooit meer dan twintig per bord, altijd een spoelbord, en schuiven in plaats van trekken.